تاریخنگار

تاریخنگار

پایگاه داده های تاریخی

پیش از هر چیز باید بگویم که نوشتن یک دیباچه بر رساله تحصیلی یا کتاب به تبحر نویسنده در انشاء و تجربه نگارش متن به شیوه ائی سلیس و روان بستگی دارد . فلذا توصیه می شود حتی المقدور برای این کار از ویراستاران و آشنایان با ادبیات و آئین نگارش کمک گرفته شود و یا چند نمونه از مقدمه های پایان نامه فارغ التحصیلان موفق را مطالعه بفرمائید. این توصیه ها که به طور فشرده و ابتدائی ارائه می شود؛ برای دانشجویان کارشناسی ارشد تاریخ و برخی رشته های علوم انسانی و اسلامی است. همگان می دانند که اساس کار باید بر اساس روش پژوهش در علوم اجتماعی و آئین نامه ائی باشد.  اما گام نخست :

- مقدمه پایان نامه معمولاً به یک فصل جدا با عنوان کلیات منحصر می شود و دارای 10 عنوان کوچکتر یا تیتر می باشد . توصیه می گردد هر تیتر را در یک صفحه مستقل قرار دهید، حتی اگر مطلب آن در حد یک پاراگراف بود . عناوین تیترها نیز به نحو شایسته و شیوائی طراحی و گذاشته شوند.  اما  موارد مندرج در مقدمه عبارتند از :

1- بیان مساله : توضیح در باره موضوع رساله و به شکل کلی و بدون ارجاع ( پانوشت)جهت آشنائی خواننده

2- هدف تحقیق : علت انتخاب چنین موضوعی از سوی دانشجو و اهداف کلی و جزئی از انجام پروژه

3- پرسشها و فرضیات :  سوالات اصلی و فرعی ِمطرح در باره موضوع و پاسخ های آنها به صورت فرضیه

4- متغیرهای تحقیق : عوامل موثر بر نتیجه دهی فرضیات و متغیرهای مستقل و وابسته در پژوهش

5- پیشینه تحقیق :  سوابق تحقیق در باره موضوع رساله و نقد و بررسی کارهای پیشینیان در این باب

6- روش پژوهش : بیان نوع روش تحقیق بر روی موضوع و ابعاد آن

7- مشکلات تحقیق :  موانع موجود در راه تحقیق که باعث دشواری کار شد (مشکل شخصی دانشجو نباشد)

8- سازماندهی پایان نامه : معرفی فصل ها و بخشهای رساله و نوع تقسیم بندی آنها به صورت موجز

9- معرفی و نقد مآخذ : ارائه فهرست تقسیم بندی شده ائی از انواع منابع و مآخذ مورداستفاده در پایان نامه

10- تشکر و اعتذار : تشکر از صاحبنظران ، مسئولین کتابخانه ها و..و پوزش به خاطر اشتباهات موجود  

*  توجه داشته باشید که :

- فقط حجم مطالب مندرج در موارد 1 و 3 و 8 و 9 می تواند بین 1 تا 2 صفحه باشد و بقیه بخشهای مقدمه حداکثر می توانند نیم صفحه را به خود اختصاص دهند.

- جملات مقدمه باید به صورت بیان علمی و متعارف باشد و نویسنده از صیغه سوم شخص مفرد برای توضیح اقداماتش استفاده کند. و هر گونه جمله بندی غیرمتعارف ، روزنامه ائی ، احساسی و..  نادرست است.

- معرفی و نقد مآخذ می تواند به دو صورت آورده شود : 1- در صورتی که مراجع مورد استفاده دانشجو متنوع و گوناگون بوده است . باید در داخل مقدمه و به صورت فهرست وار و تقسیم بندی شده ، بر استفاده از انواع منابع، مراجع و مآخذ مختلف گواهی دهد . پس برای نمونه ، از هر دسته فقط نام چند کتاب را بیاورید. 2- در صورتی که از تعداد مشخصی کتاب استفاده شده ( موضوع جزئی و محدود به یک دوره زمانی خاص بوده است) باید در پایان مقدمه و به صورت جداگانه به معرفی تک تک کتابهای مهمی که تکیه اساسی شما بر روی آنها بوده و حاوی بیشترین اطلاعات موجود در باره موضوع رساله شما هستند ؛ بپردازید و برای هر کتاب حداقل نیم صفحه به معرفی کامل کتاب و بخشهای مهم آن در ارتباط با موضوع اختصاص دهید .   

- پیش از مقدمه که می تواند فصل 1 نام گذاری شود . صفحات تقدیم و سپاسگذاری و چکیده می آیند. حتماً می دانید که چکیده که محتوی معرفی مختصر موضوع و نیز هدف و نتیجه و روش پژوهش است ، باید دقیقاً مطابق با فرم « ب » یعنی فرم اطلاعات پایان نامه ائی باشد که بخش پژوهش دانشگاه به شما خواهد داد و تکمیل شده آن را نیز می خواهد. کلید واژگان تحقیق نیز در انتهای چکیده ذکر می گردد.  

- از آن جا که عمدتاًٌ همین مقدمه ائی  که می نویسید،  به صورت خطابه در جلسه دفاعیه برای حضار قرائت می شود ؛ پس دیگر نیازی نمی بینم که بگویم چقدر طرز پرداخت و نگارش مقدمه مهم است و در واقع ، بدون یک مقدمه شیوا و گیرا هیچ دانشجوی عاقلی آماده ارائه و دفاع از پایان نامه خود نمی شود !  

[ یکشنبه 31 مرداد1389 ] [ ] [ محسن ]

[ ]